Blog

Sovuq Ombori Narxiga Ta'sir Etuvchi Omillar

21/11/2024

Avvalo, rejalashtirilayotgan sovuq omborxonaning joylashuvi va sig‘imi aniqlanishi kerak. Buni aniqlashda saqlanadigan mahsulotning ishlab chiqarish hajmi, bozor holati va iqtisodiy qiymati kabi omillar ta’sir qiladi.

Omborxona sig‘imini aniqlashda olma asos qilib olinadi va 1m³ ga 200±10 kg hisobidan kelib chiqiladi.

Quyidagi jadvalda 1m³ omborxona hajmiga to‘g‘ri keladigan mahsulot miqdorlari ko‘rsatilgan.

                                                                                                                                                                                                                                                                                               
TurlariMahsulot Miqdori (kg)
Olma (Sandiqda Saqlash)200
Nok (Sandiqda Saqlash)230
Kartoshka (Uyumni Saqlash)650
Kartoshka (Sandiqda Saqlash)300
Muzlatilgan Mahsulot 400-900
Meva Sharbati va Pulpalari 600-750

Sovuq omborxonaning sig‘imi aniqlanayotganda ishlatiladigan sovutuvchi gazning turi ham narxga ta’sir qiladi. Katta sig‘imli va uzoq muddatli saqlash amalga oshiriladigan korxonalarda Ammiak (NH3), karbonat angidrid (CO2) afzal ko‘rilsa, 2000 tonna va undan kichik sig‘imli omborlarda Freon va shunga o‘xshash gazlar ishlatiladigan tizimlar afzal bo‘lishi mumkin.

   

Oziq-ovqat sovuq omborxonasining balandligi hisoblanganda bitta paletdagi yuklash balandligi va ustma-ust qo‘yiladigan paletlar soni hisobga olinishi kerak. Ichki bozorda odatda 166 sm, tashqi bozorda esa 200 sm gacha ustma-ust yuklangan paletlar soni hisobga olinsa, omborxona balandligi 8,5-9 m gacha yetishi mumkin.

 

Sovuq Omborxonaning Qurilish Joyi va Xarajatlari

Sovuq omborxonalar transport qulay bo‘lgan joylarda qurilishi kerak. Elektr, suv, tabiiy gaz, telefon, internet kabi asosiy xizmatlar ta’minlangan joylar tanlanishi lozim. Ba’zi qurilmalarning ishlashi uchun zarur bo‘lgan 3 fazali elektr liniyasi bo‘lishi kerak. Korxonaning muhim nuqtalari uchun albatta generator bo‘lishi zarur.

Ayniqsa, suvli kondensatorlardan foydalanadigan va qadoqlash maydoni mavjud bo‘lgan korxonalarda suvga bo‘lgan ehtiyoj katta bo‘lishi hisobga olinishi kerak. Sovuq omborxona quriladigan maydonning zamin tekshiruvi yaxshi o‘tkazilishi va drenaj muammosi bo‘lmasligi kerak.

Joy tanlashda korxonaning kelgusi yillarda kengaytirilishi mumkinligi nazarda tutilishi va yuk mashinalari va kamazlarning qulay kirib-chiqishi va manevr qilishi uchun maydonlar yaratilishi kerak.



Doimiy Xarajatlar:

  • Amortizatsiya (%2-3,3)
  • Doimiy xodimlar xarajati
  • Kapital foizi
  • Sug‘urta, soliq va yig‘imlar
  • Korxonaning texnik xizmat ko‘rsatish xarajatlari (rejalashtirilgan texnik xizmat)

O‘zgaruvchan Xarajatlar

  • Mavsumiy xodimlar xarajatlari
  • Elektr energiyasi xarajatlari
  • Suv xarajatlari
  • Kassa xarajatlari
  • Mahsulotni sug‘urta qilish xarajatlari
  • Yoqilg‘i xarajatlari
  • Transport xarajatlari
  • Sarf materiallari (tozalash, kanselyariya va boshqalar)
  • Boshqaruv xarajatlari
  • Aloqa va isitish xarajatlari

Doimiy xarajatlarning umumiy xarajatlardagi ulushi taxminan %56-62 ni tashkil etsa, o‘zgaruvchan xarajatlar umumiy xarajatlarning %38-44 qismini tashkil qiladi.

O‘zgaruvchan xarajatlar orasida eng katta ulushni elektr energiyasi xarajatlari egallaydi.
Bu ikki xarajatdan tashqari, saqlanayotgan mahsulotda yuzaga keladigan yo‘qotishlar ham operatsion xarajatlarni oshiradi va saqlanayotgan mahsulotning tannarxini belgilaydi.

Manba: Bog‘ Mahsulotlarini Saqlash va Bozorga Tayyorlash, Muharrirlar: Prof. Dr. Rahmi TURK, Prof. Dr. TUNA GUNESH, Prof. Dr. Mustafa ERKAN, Prof. Dr. Mehmet Ali KOYUNCU, Somtad Nashriyoti Darslik No:1. 2017, b. 1.

Sanoat sovutish tizimlari sektori bo'yicha mutaxassis.
ALOQA
Orhan Gazi Mah., 15-yo‘l Sk. ISISO Sanoat Sayti
No:37/1, 34538
Esenyurt/Istanbul, TURKIYA
+90 212 623 20 34 - 4Hat/Lines
Mualliflik huquqi 2026 frigomekanik.com tomonidan Barcha huquqlar himoyalangan.